Post voor mevrouw Bromley

Post voor mevrouw Bromley is een roman die op een prachtige manier vertelt over de grote oorlog, de eerste wereldoorlog.  Ik hoor het u al denken zo zijn er reeds vele geschreven. Ja zeker, maar niet op zo’n manier als schrijver Brijs Stefan dit met deze roman heeft gedaan. Brijs laat in deze roman vooral de gewone man aan het woord. Hij maakt ons deelgenoot van deze oorlog via 2 vrienden. Voor de ene , Martin, kan het niet snel genoeg gaan om zijn vaderland te dienen voor de andere, hoofdpersonage John Petterson , is er de ongelofelijke druk van de gemeenschap om zich als vrijwilliger op te geven.  De roman geeft  je een duidelijk beeld m.b.t. de oorlogspropaganda, hoe er van hoog tot laag een loopje met de waarheid werd genomen.

Brijs is er in geslaagd  om de sfeer van de loopgraven, het verlies van een geliefde, de doodsangst  van een soldaat of burger, het oorlogstrauma, de hoop en wanhoop, de lafheid en de overmoed   levensecht op te roepen.  Menig non-fictie boek doet hem dit niet na. Het boek blijft na dagen nog bij mij nazinderen ….helaas is de thematiek nog brandend actueel.

Ik was en blijf gewonnen voor de roman “Godenslaap” van Erwin Mortier maar met deze roman evenaart  Stefan Brijs  zeker de klasse van Erwin Mortiers roman. Nu, de 2 romans zijn misschien ook niet echt met elkaar te vergelijken door hun verschillende invalshoek.  Voor mij zijn beide boeken juweeltjes en een eerbetoon aan onze grootouders!

In Post voor Mevrouw Bromley munt Stefan Brijs uit door ontroerende eenvoud. Hij weet de lezer op een zo rustige manier te boeien dat hij/zij onopvallend maar onontkoombaar in het verhaal wordt opgenomen, aangezogen als het ware als door de kracht van een trechter. In ieder hoofdstuk bladert Brijs door de levens van zijn personages en worden we als toeschouwers op de eerste rij deelgenoot van het gebeuren, ervaren we met hùn zintuigen de dramatiek die ieder van hen beklemt. Op indringende wijze schetst de auteur de absurditeit van de oorlog, in casu W.O. I, van hysterisch patriottisme bij de ronselaars tot de gewetenskwellingen bij dienstweigeraars. Het leven aan het front wordt weergaloos verhaald. Vals heldendom, lafheid, hypocrisie, leugenachtigheid en schrijnend verdriet in de loopgraven en op het thuisfront: Stefan Brijs vertelt er ons over alsof hij zelf al de gruwelen ervaren heeft. Naar  het einde toe zweemt het verhaal even naar langdradigheid maar in wezen is het een meesterlijke zet om de lezer een onnoemelijke ontknoping te beschrijven.

Een vraag houdt me bezig: Stefan Brijs biedt ons zijn Post voor mevrouw Bromley als een Angelsaksische belevenis van de oorlogsgruwel. Hoe zou hij zijn werk opgebouwd hebben in een decor van Vlaamse loopgraven met Vlaamse jongeren en Franstalige oversten. In functie van zijn beklijvende boodschap als pamflet tegen de oorlog, waar ook, koos hij voor de verst dragende oplossing…

Post voor Mevrouw Bromley  verdient alvast een nominatie voor een serieuze prijs.