De schipbreuk van de Batavia

In 1629 leed de Batavia, de trots van de Verenigde Oost-Indische
Compagnie, schipbreuk aan de rand van een groep koraaleilanden op
ongeveer tachtig kilometer van het Australische continent. De
driehonderd overlevenden, ternauwernood aan de verdrinkingsdood
ontkomen, raakten in de greep van een van hun medeschipbreukelingen,
een visionaire psychopaat die hen stelselmatig begon af te slachten,
daarin bijgestaan door een handvol volgelingen.
Simon Leys, die de plaatsen waar het drama zich afspeelde heeft
bezocht, stelde vast dat de schipbreukelingen er paradoxaal genoeg heel
goed 'een vreedzaam bestaan dat veel van geluk weg heeft' hadden kunnen
leiden. Zouden we die absurde moordpartij niet kunnen beschouwen als
een microkosmos van de gruwelen die in onze tijd zijn veroorzaakt door
de krankzinnige ideologieën die het paradijs op aarde beloven? De
inspiratiebron van het tweede verhaal, dat dit boek afsluit, is van een
heel andere aard. De schrijver doet erin verslag van een ervaring uit
zijn jeugd. Hij vaart een zomer lang mee op een Bretonse tonijnvisser -
een van de laatste zeilende vissersschepen - en wordt ingewijd in het
beroep van zeevisser, waarvan hij de gebruiken, de beproevingen en de
gevaren beschrijft. Hij heeft de herinnering vastgelegd aan
medeopvarenden met wie hij zich verbonden voelt, en aan een wereld die
voorgoed tot het verleden behoort.