De thuiskomst van Jossel Wassermann 271

Pohodna, Bukowina, 19de-begin 20ste eeuw. De oude, rijke ondernemer Jossel Wassermann dicteert zijn levensverhaal vanop zijn sterfbed. Hij voert ons helemaal terug tot in de 18de eeuw, toen zijn voorvader Mordechai zich vestigde in Pohodna. Pohodna is een dorp in de buurt van Chernowitz in de Bukowina aan de Proet, op de grens van het huidige Roemenië en Oekraïene. De "kaftanjoden" vormen er een meerderheid, er wordt Jiddisch en Duits gesproken en vreedzaam samengeleefd met Roemenen, Polen, Roethenen en zigeuners.

Hilsenraths enorme verteltalent en de originele wijze waarop hij dat tentoonspreidt, bepalen samen met de doordachte opbouw de sfeer en het karakter van dit boek, zij het iets minder krachtig dan "Het sprookje van de laatste gedachte". Pohodna, waar de koppelaarster de huwelijkspartners uitzoekt, waar in het joodse café traditionele zoute haring wordt geserveerd, waar waarden en gewoonten diep verankerd zitten, staat in contrast met het mondaine Chernowitz, "klein Wenen" voor de burgerij, "klein Jeruzalem" voor de joden. Hilsenrath vertelt en vertelt, schetst doorheen zijn verhalen het dagelijks leven in het uiterste oosten van het eens zo grote Oostenrijk, met Frans Jozef I aan het hoofd. En hij vertelt er op los, overgiet zijn verhalen regelmatig met een saus uit het geslachtelijke leven en na het laatste verhaal volgt het allerlaatste en daarna is het nog niet uit. Hilsenrath is 85. Leden van het nobelprijscomité: de tijd dringt!