Een mooie dag om te sterven

Wat voorspelbaarder dan de andere boeken van deze schrijver. Eigenlijk vond ik het hele boek wel iets minder maar dan blijft het altijd nog wel een goed verhaal. Wel is het einde weer wat afgeraffeld, zo lijkt het tenminste. Toch in 1 ruk uitgelezen

Uitstekend

Amerika, nog niet zo lang geleden: de Zodiac Killer claimde 37 moorden op verliefde paartjes en meldde deze via cryptogrambrieven. De Hillside Stranglers, twee neven, verkrachtten en vermoordden bij bosjes prostituees. Carol Bundy en Douglas Clark, de zogenoemde Sunset Slayers, pleegden wrede, vaak seksueel getinte moorden; hun grote voorbeeld was Ted Bundy. John Wayne Gacy verkleedde zich als clown en vermoordde 33 jongens. Shawcross, Monster of the rivers, claimde 53 moorden. En dan was er ook nog Harv the Hammer, die met zijn hamer op vooral jonge meisjes insloeg. Al deze serial killers zijn geëxecuteerd of zitten een levenslange gevangenisstraf uit. Alleen Zodiac is nooit gepakt, u bent dus gewaarschuwd! Tot hier de werkelijkheid………… 

Nu de fictie! Stelt u zich eens voor dat iemand, we noemen hem de Imitator, deze killers tot in perfectie kopieert en dezelfde modus operandi hanteert met als doel de moorden in aantallen te overtreffen, want ook een moordenaar wil graag de beste zijn. Een bloedstollend uitgangspunt voor een thriller. R.J. Ellory zag, schreef en overwon met Een mooie dag om te sterven. Hij confronteert ons niet uitvoerig met wreedheden, té triviale zaken voor een begiftigd talent als hij. Ellory pakt ons vooral met zijn uiterst beklemmende, vernuftige schrijfstijl. 

John Costello ontmoet de duivel als hij zestien is. Satan openbaart zich in de persoon van de ‘Hamer van God’, die ‘in a split second’ zijn vriendinnetje Nadia vermoordt. Als door een wonder overleeft Costello de harde klappen van de hamerslagen, maar ze hebben zijn verstandelijke vermogens aangetast. Hij verandert in een gestructureerde neuroot, een wandelende encyclopedie met serial killers als specialisme. Costello kent tot in detail álle grote misdrijven, daders, slachtoffers, data, veroordelingen, etc. Twintig jaar na de ‘Hamer van God’ wordt New York opgeschrikt door enkele bizarre moorden. Costello – nu onderzoeker bij de New York City Herald – herkent direct de ‘handtekening’ van enkele serial killers voordat rechercheur Irving dit doet. Het moorden gaat door en de uitzichtloze situatie ontaardt in een niet te keren verziekte werkelijkheid. Irving krijgt nauwelijks hulp en erkenning van zijn meerderen en is afhankelijk van Costello. Hij raakt geobsedeerd door de Imitator, nachtmerries en frustraties breken hem op, en hij beseft dat hij dit kat-en-muisspel nooit zonder Costello kan winnen. Maar kan hij een getraumatiseerd slachtoffer vertrouwen, een intellectueel, die hem bovendien steeds een stap vóór is en hem op een beangstigende manier doorgrondt? Daarbij worstelt Irving zich na de dood van zijn vriendin door een rouwproces heen. Voorzichtig laat hij een opkomende maar complexe verliefdheid in zijn leven toe.  

Ellory verdient alle lof voor zijn voortreffelijk opgebouwde, lange proloog, waarin hij kundig switcht tussen spanning, heftige emoties, indringende politieverhoren en berichten rond de aanslag op Costello, een jongen die je direct al diep in je ziel raakt. Maar ook Irving imponeert. Stilaan groeien we mee in zijn diepste wezen en voelen zijn wanhoop en passie. De auteur schrijft met prettig rustige precisie en verdient daarbij extra complimenten voor zijn inlevingsvermogen in karakters en situaties. Onafgebroken weet hij ons te boeien. De ijzersterke dialogen liegen er niet om, want Costello en Irving zijn beiden goed van de tongriem gesneden. Wat me in Duisternis van Gillian Flynn al verbaasde, is de typisch Amerikaanse obsessie rond grote misdrijven, waarvan ook Ellory de sfeer prachtig weet neer te zetten. Door zijn grondige research smelten non-fictie en fictie mooi samen. Ik kan nog verder grossieren in loftuitingen, maar zal me beperken tot het feit dat we worden geprikkeld na te denken over de tegengestelde belangen van journalistiek versus politieonderzoek. Er zijn momenten in het verhaal dat je zou willen dat journalistieke vrijheden niet boven het publiekelijk belang uitstijgen, ook al is persvrijheid een groot goed. 

Ellory’s tweeëntwintig eerdere romans werden door diverse uitgevers geweigerd. Het zou commercieel niet verantwoord zijn dat een Brits auteur romans publiceert die zich in Amerika afspelen. De uitgevers zullen zich na Ellory’s succesvolle thrillers - en nu deze triomfantelijke klapper - nog wel eens achter de oren krabben.