Skippy tussen de sterren

Skippy tussen de sterren speelt zich af op en rond een katholieke jongenskostschool in Ierland waar men er alles aan zal doen om de goede reputatie van de school te waarborgen. We krijgen te maken met een narcistisch schoolhoofd, vage paters, gefrustreerde pubers en dito leraren.

De hoofdrollen zijn weggelegd voor een groep klasgenoten met Skippy als middelpunt die in het begin van het boek komt te overlijden. De rest van het boek wordt gebruikt om de maanden die daaraan voorafgaan in beeld te brengen. De vriendengroep van Skippy bestaat o.a. uit Ruprecht, een genie dat niet begrepen wordt en die probeert in contact te komen met andere dimensies door allerlei vage apparatuur te bouwen, dit alles wordt met de nodige humor neergezet door Murray. Verder hebben we nog Mario, die zichzelf heeft uitgeroepen tot ladiesman, alleen weten de ladies dat niet. De ladies bevinden zich op een steenworp afstand in een soortgelijke school en setting. Wat uiteraard tot de verbeelding en rond gierende hormonen spreekt. Verder hebben we daar Carl, het type borderliner, een gevaarlijke en onbetrouwbare persoonlijkheid dat nog eens versterkt wordt door zijn drugsinname die eigenlijk bedoeld is voor de verkoop. Belangrijke bijrollen zijn er voor de dames. Zo is daar Lori, die door schade en schande leert zichzelf te worden en met name voor de nodige spanningen zorgt tussen Carl en Skippy.

Een andere hoofdrol is weggelegd voor Howard de lafaard, de geschiedenisleraar. Hij is een oud leerling en heeft net een mislukte carrière in de financiële sector achter zich gelaten. Daarom gaat hij terug naar de plek waar zich 10 jaar geleden een tragedie heeft voorgedaan waaraan hij zijn bijnaam heeft te danken. De reden waarom hij Howard de lafaard wordt genoemd komt tijdens het verhaal langzaam naar voren en dan begrijp je ook dat zijn leven in de ban is van schuldgevoel en waarom hij leeft alsof hij onder water zit, niet echt durft te voelen. Hij laat ons zien hoe moeilijk het is om jezelf trouw te blijven als de groep iets anders van je verwacht. Terwijl jezelf daardoor ten onder gaat en je het gelijk aan jouw kant lijkt te hebben staan. Wat houdt een mens tegen om te doen wat hij goed acht?

Murray weet ook heel goed te laten zien hoe vooroordelen ontstaan en daardoor ook alle gebeurtenissen in dat daglicht worden uitgelegd. Wat de vooroordelen alleen maar versterkt en uiteindelijk voor waarheid worden aangenomen. Daarnaast weet hij ook goed te laten zien hoe de self fulfilling prophecy werkt en hoe ontvankelijk je daarvoor bent als kind. Als je maar vaak genoeg verteld wordt dat je niet deugd, ga je je daar ook naar gedragen. Mooi vind ik ook de verschillende perspectieven die je laten zien hoe intens de belevingswereld van een puber kan zijn en hoe intens ze als groep kunnen leven en hoe de rest van de wereld daar dan een beetje om heen draait. Dit alles gecombineerd met een heerlijke directe schrijfstijl die afgewisseld wordt met mooie mijmeringen en een geweldig gevoel voor humor en je hebt een boek met karakters die je nog lang bijblijven. Dit is zo een boek dat je later in de boekenkast ziet staan, je het even er uithaalt en dat je dan meteen weer de hoofdpersonen en omgeving voor je ziet. Het enige nadeel is misschien dat het een beetje te dik is, maar dat vergeet je snel als je weer opgeslokt wordt door het verhaal. Kortom een heerlijk boek voor de lange donkere avonden die er aan komen.

© Anoushka Rood (www.theSword.nl)

Een must read voor docent en puber(ouder)

In Skippy tussen de sterren beschrijft Paul Murray de lotgevallen van een groep 14-jarigen op een luxe internaat in de voorsteden van Dublin. Als geen ander weet hij zowel de leerlingen als het docentenkorps te typeren. Dat doet hij met uitgesproken empathie voor zijn karakters. Deze vuistdikke roman is een must read voor docenten. Niet alleen zullen zij hun collega’s in bepaalde karakters herkennen, ook wordt hen zelf een spiegel voorgehouden. Ik was in de gelegenheid Murray op 17 november te spreken in Amsterdam.

Met dank aan John Boyne

Paul Murray (Dublin, 1975) wist al op jonge leeftijd dat hij schrijver wilde worden. Na zijn middelbare school (Blackrock College, Dublin, de school waarop dit boek deels is gebaseerd) studeerde hij Engelse literatuur aan Trinity College. Vervolgens wijdde hij twee jaar aan de eerste versie van zijn debuutroman An Evening of Long Goodbyes. Ook in die tijd was het echter nauwelijks mogelijk een uitgever te vinden voor je debuut. Hij besloot in een boekhandel te gaan werken. Het toeval hielp hem een handje, toen zijn collega boekverkoper John Boyne een contract ontving voor diens debuut The thief of time. Boyne, bekend geworden door zijn Boy with the striped pyjama’s, las het manuscript van Murray en adviseerde hem een jaar creative writing te gaan studeren aan de universiteit van East Anglia. Deze schrijfopleiding wordt beschouwd als een van de beste in het Anglicaanse taalgebied. Onder andere Ian McEwan heeft dezelfde cursus gevolgd en uitgevers houden het werk van studenten daar nauwlettend in de gaten. Juist nadat Murray zijn cursus had beëindigd en zijn vader hem had aangegeven dat hij nu toch echt eens iets zinnigs moest doen met zijn leven (lees: houd op met schrijven), bood Penguin Murray een contract voor zijn eerste boek.

Empathie

In Skippy tussen de sterren beschrijft Paul Murray de lotgevallen van een groep 14-jarigen op een luxe internaat in de voorsteden van Dublin. De onzekere Daniel/Skippy, nerd Ruprecht, sociale Geoff, cynische Dennis en oversekste Mario vormen een hecht vriendengroepje. Zij maken zich sterk tegen psychopaat Carl en diens opportunistische vriend Barry, waarbij Murray voortreffelijk de taal van de jeugd laat klinken. Maar niet alleen de leerlingen worden scherp uitgelicht. Ook het docentenkorps wordt onder de loep genomen: Howard (the Coward), ‘the Automator’, Father Foley, Father Green, Halley en Farley. Voor hun karaktereigenschappen moet u vooral het boek zelf lezen. Geen slechterik zo kwaad of je voelt enigszins medelijden met de persoon, geen kind zo lief of er zit wel een vlekje aan.

Gedurende de paar maanden dat het verhaal zich afspeelt, veranderen de verhoudingen tussen de verschillende karakters. De vriendengroep waartoe Daniel behoort desintegreert in ras tempo. Ook de relaties tussen de docenten veranderen, mede doordat onverkwikkelijke zaken aan het licht komen. Schoolmanagers blijken ineens zeer inventief bij het onder de pet houden van uitwassen.

Tragikomisch

Pakweg de eerste 450 pagina’s van Skippy tussen de sterren zijn ronduit komisch, om niet te zeggen hilarisch. Maar als het noodlot toeslaat, doet de tragedie op meerdere niveaus haar intrede. Dan blijkt dat betrokkenen het vermogen om te communiceren, om daadwerkelijk elkaars signalen op te vangen, totaal zijn verloren. Daar kan geen sms-cultuur iets aan veranderen. Dit geldt zowel voor de kinderen als voor de volwassenen.

Murray in de huid van…

Tot slot vroeg ik Murray op wie van het vriendengroepje hij het meeste leek toen hij puber was. Zonder enige schroom antwoordde hij direct: “Dennis, ik was een vervelend en verwend etterbakje in die jaren.” Op de vraag met welke docent hij de meeste overeenkomsten heeft, moest hij langer nadenken. “Eigenlijk op geen van allen, maar Howard komt het dichtst bij me in de buurt, Howard the Coward, de man die uiteindelijk stelling durft te nemen. Maar gelukkig heb ik geen ervaring in het onderwijs. Als je op een boarding school hebt gezeten, weet je dat docenten daar voor de leeuwen worden gegooid. Nee, leraar zou ik nooit kunnen zijn.”

Skippy tussen de sterren grijpt je bij je lurven, daar valt niet aan te ontkomen.

Dit boek speelt zich af in en om Seabrook College, een kostschool voor middelbare scholieren. Het gaat over Skippy, die aan het begin van het boek doodgaat, over zijn vrienden, over donuts, dozen vol donuts in diverse smaken, over dieetpillen, geld, pijnstillers, slaappillen, alle mogelijke soorten andere drugs en de handel daarin, alcohol, mobieltjes, computergames, muziek, vechten, verliefdheid, seks, harde porno, vernederingen, grof misbruik en zwemwedstrijden.

Verder gaat dit boek over ouders die voorbeeldige kinderen willen en het erg druk hebben met eigen dingen, over pater-docenten en niet-paterdocenten die de wind eronder willen houden tijdens de lessen terwijl dat bepaald niet zomaar lukt, over schoolfeesten en herdenkingsavonden, over kwantummechanica en de stringtheorie en het zwarte gat en andere universums.

 Het gaat over jongens die zoeken naar wat ze belangrijk vinden. En parallel daaraan gaat het over docenten en over hun gezamenlijke verleden op hetzelfde Seabrook. Met name over één van hen, namelijk Howard de Lafferd. Over gearriveerd gedrag van deze docenten gaat het en hun zoeken naar vluchtwegen uit hun status quo en hun schuldgevoelens.

 En uiteindelijk is dit boek een verhaal dat gaat over relaties, angst, moed, rouw en erkenning van grove fouten; over volwassen worden en zingeving, van zowel opgroeiende jeugd als kalendervolwassenen.