In Dinsdag (Podium) kijkt een anonieme man in Brussel terug op zijn leven wanneer een sociaal werkster hem komt manen om zijn appartement te verlaten en naar een rusthuis te gaan waar hij goed zal verzorgd worden. Maar zulke taal is niet aan hem besteed. De boel wordt afgebroken en en er komen nieuwe woningen in de plaats. Zijn verdere aanwezigheid in het gebouw remt de bouw af, dus behoort hij in te pakken en weg te wezen. De man houdt van de duif die over de nok van zijn dak schuifelt en hij denkt hij met weemoed terug aan de twee vrouwen die hij overleefd heeft, en tja voor je het weet heeft de man je hart gestolen wanneer hij vertelt hoe hij zijn vrouwen die aftakelden op het eind van hun leven, verwende door kleine attenties. Je denkt hij wil het kwijt, laat hem zijn verhaal maar vertellen het zal hem goed doen . Of het de lezer goed doet is een andere vraag. Wanneer de oude man je heeft ingepakt met zijn goedheid komen de mokerslagen van het kwaad. Maar de geraffineerde opbouw van het verhaal zorgt ervoor dat je die pas opmerkt als het te laat is. Na een groepsverkrachting van een jonge vrouw waarin hij haantje de voorste was werd hij, door zijn ouders naar 'de Congo' gestuurd wordt, naar de plantage van zijn zus, om het schandaal te ontlopen. Het zijn de late jaren '50. In Congo wordt geschreeuwd om onafhankelijkheid. Hij heeft het er best naar zijn zin met seks à volonté, avontuur en racewagens in overvloed. Heel enthousiast doet hij mee aan de onafhankelijkheidsoorlog van de provincie Katanga, en sluit hij zich aan bij de Simba's, de wreedste partij in de burgeroorlog. Huiveringwekkend is de scène waarin een dichtbundel van Guido Gezelle kan beslissen over leven en dood van een pastoor en waarin een zwarte soldaat in de houding gaat staan voor een Gezelle reciterende commandant: 'Timpe, tompe, terelink; vliegt van hier na Derelijk'. Peeters' protagonist is een gewetenloze egoïst en opportunist die zijn eigen genot najaagt, zonder een greintje medelijden voor een ander. Op een zeker ogenblik gooit hij de kat van zijn vrouw over het balkon, omdat ze niet in zijn leven past. Zijn vrouw rept met geen woord over de kat, en dat komt omdat hij toch een bepaalde aaibaarheidsfactor heeft. En dat maakt ook meteen duidelijk waarom het kan bestaan dat gewetenloze oorlogsmisdadigers voorbeeldige echtgenoten en/of ideale huisvaders kunnen zijn.Onder de naam Elvis Peeters maakt het schrijversduo Jos Verlooy en Nicole Van Bael het Vlaamse literaire wereldje onveilig. Zij schrijven dermate gedreven en boeiend amorele vertellingen over 'onschuldige' maar medogenloze tieners en oude mannen dat je hun boeken slechts met moeite kan neerleggen.

Tien jaar lang schreef auteur Fouad Laroui anekdotes op in een notitieboekje; situaties die hij meemaakte, gesprekken die hij hoorde in de straten van Amsterdam en in andere Nederlandse steden. Met dit materiaal schetst hij een portret van de in Nederland wonende Marokkaan, de Marocanus polderiensis. Net als Larouis eerdere werken is Poldermarokkanen in het Frans geschreven, de Nederlandse vertaling is van Frans van Woerden.Laroui is een in Marokko geboren wetenschapper die jaren in Frankrijk heeft gewoond en gestudeerd en die inmiddels twee decennia in Nederland woont en werkt. Hij zorgde voor een unicum toen twee van zijn boeken, een roman en een verhalenbundel, in 2010 tegelijk werden genomineerd voor de prix Goncourt.In zes hoofdstukken probeert Laroui, niet zonder zelfspot, om de rol van de allochtoon te duiden. Hij heeft het over geheimtaal die de jongeren spreken. De mengelmoes van Riftaal, Marokkaans dialect en Nederlands die de schrijver ook niet altijd begrijpt. Laroui zoekt voorzichtig naar een ‘gebruiksaanwijzing’ en geeft ondertussen op speelse wijze een aantal mogelijke verklaringen voor typerend gedrag en voor de interculturele onlustgevoelens. Natuurlijk komt de dubbele nationaliteit aan de orde, de draaideurcriminelen, de invloed van de Marokkaanse jeugd op de mode, de rol van de media en het volgens Laroui vooral bij de poldermarokkaan extreem ontwikkelde eergevoel.De schrijver heeft het gevoel dat de Nederlandse samenleving oplossingen probeert te bedenken voor het ‘Marokkaanse probleem’ zonder te weten wat dat precies inhoudt. Laroui pretendeert ook niet de wijsheid in pacht te hebben. Toch zijn, dwars door de ironie heen, in het laatste hoofdstuk een aantal opmerkelijke suggesties te lezen. Het is overduidelijk niet de bedoeling van de schrijver geweest om een doorwrochte Marokkanologie te schrijven. Laroui probeert het onverklaarbare te verklaren, of in elk geval een aanzet te geven tot de zo vaak geroemde dialoog. De verhalen worden op een luchtige manier verteld, maar de situaties die worden beschreven zijn op zichzelf bloedserieus: de confrontaties tussen Nederlanders en Marokkanen worden gekenmerkt door miscommunicatie en wederzijds onbegrip en er wordt in stereotypen gedacht, ook door degenen die een positieve houding hebben ten opzichte van immigranten.

In dit verhaal reconstrueert Dimitri Verhulst de laatste nacht van Vlaamse wielerlegende Jens De Gendt, alias Frank Vandenbroucke, in Senegal. Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten is een hommage aan Vandenbroucke én het hoertje dat hem die laatste nacht op sleeptouw nam.Het eerste deel van deze novelle is een liefdesverhaal waarin de Senegalese prostituee -zelf houdt ze meer van het woord gazelle- bekent dat het eigenlijk liefde op het eerste gezicht was tussen haar en de wielrenner. De gazelle heeft precies wel flink gestudeerd want ze gebruikt niet het direct het taaljargon van iemand van de straat, maar dit terzijde. De Gendt straalt charisma uit, en dat en zijn magische oogopslag, brengen de gazelle in een sfeer die het werkkader overstijgt. Als hij met haar naar een groezelig peeskamertje trekt, blijkt zijn humeur plots omgeslagen. Hij raakt in coma zonder lijfelijke prestaties en stikt in eigen braaksel terwijl zijn gazelle sigaretten rokend loopt te ijsberen aan het zwembad. Tot haar verrassing wordt de wielrenner ’s anderendaags dood aangetroffen en verdwijnt de gazelle voorlopig achter de tralies. Plaats van de monoloog is de sterfkamer die zij na haar vrijlating opzocht.Echt geloofwaardig is het allemaal niet maar het leest lekker weg en Verhulst put zijn gave om taal en verhaal van hoog niveau te brengen tot het uiterste uit. Schrijver Dimitri Verhulst houdt oprecht van wielrennen, van de volkse beleving van droom, triomf en de nederlaag. Wielerkoersen maken integraal deel uit van zijn verbeelding en van de helaasheid der dingen. Verleden jaar schreef hij in opdracht van een Nederlandse winkelketen de Monoloog van iemand die het gewoon werd tegen zichzelf te praten en in die zin vind ik zijn opdracht geslaagd. Dat hij voor diezelfde opdracht ook nog een nominatie voor de Gouden Boekenuil krijgt verbaasde me toch wel. Indien dit boek de winnaar wordt zullen er in literair Vlaanderen wel heel wat wenkbrouwen gefronst worden want het is zeker niet de beste van Verhulst.

Ik merk dat ik alleen al schrijf om zinnen zonder haperingen door mijn kop te horen dansen. Om ritme, versnelling, vertraging, om rustpunten te laten zingen. Alleen al om aan gedachtestrepen – de trapezes van de syntaxis – heel even gewichtloos in de nok van een zin te kunnen hangen, laat ik deze woorden los. "

Gestameld liedboek draagt als ondertitel Moedergetijden en is een pijnlijk maar ook prachtig weergegeven verhaal over de ziekte van een moeder, een vrouw die al op vroege leeftijd door Alzheimer wordt getroffen. Een zoon die zijn onmacht uitschreeuwt op papier, in een wonderbaarlijk mooi proza. Gestameld liedboek is niet alleen een boek over taal, over de ziekte van een moeder, maar ook een lofzang aan het kunnen uitdrukken met woorden, namelijk het schrijven.In zijn vorige werken bekeek hij de wereld veelal door de blik van het kind. De jongen die zijn omgeving aftast, leert kennen en kleine of grote familiegeheimen ontrafelde. Dit nieuwe boek sluit goed aan bij het oudere werk. Het mooist vind ik namelijk de fragmenten, waarin Mortier de herinneringen aan zijn jeugd opdiept – deze sluiten naadloos aan bij zijn debuut Marcel of de prachtige novelle Alle dagen samen. En terwijl alzheimer één na één de dingen wegstreept die zijn moeder een persoonlijkheid gaven, bouwt de auteur met poëzie en proza een monument op voor de moeder.Persoonlijk volg ik Erwin Mortier al sinds zijn debuut en ik lees zowat alles wat ik van hem in handen krijg, proza, poëzie, essay en telkens opnieuw doet hij me beseffen hoe mooi de Vlaamse taal is wanneer je ze net als hij optimaal benut.