Wat een heerlijk eerste deel van deze serie. Als je er eenmaal in begint hou je bijna niet meer op met lezen, oke misschien om te eten dan.. Dit is echt weer zo'n verhaal waarbij je alles om je heen vergeet. Een echte aanrader.

Twee (ex-)geliefden schrijven samen een roman over de liefde: Het grote vuur. Dit meer dan geslaagde experiment van de Italiaanse schrijver Cesare Pavese en Bianca Garufi is -eindelijk- na vijftig jaar ook in het Nederlands vertaald.Pavese (1908-1950) en Garufi (1918-2006) schreven elk om beurt een hoofdstuk. Pavese nam de aanvang voor zijn rekening. De roman werd na Pavese's dood ontdekt en uitgegeven (1959). Pavese en Garufi leerden elkaar kennen toen ze beiden werkten voor de uitgeverij Einaudi. Pavese raakte helemaal in de ban van Bianca Garufi. Zij was een vrouw die naar intelligentie zijn gelijke was. Zij beantwoorde echter zijn liefde niet. Hun relatie vormde ongetwijfeld de voedingsbodem voor dit prachtige werk. 

Een land en zijn bewoners zijn in de ban van onrustwekkende verdwijningen van jonge meisjes. Alsof dat nog niet genoeg is , geloven sommigen,  dat er een verband zou zijn tussen het oorgeruis dat bepaalde vrouwen hebben opgelopen sinds de verdwijningen en de verdwijningen zelf.

Het hoeft dan ook geen betoog dat deze toestand het onderwerp van gesprek is op mening familiefeest. Zo ook op het tuinfeest van Dirk en Hilde. Hilde en Dirk hebben in het belang van hun oogappel , hun geadopteerde tiener dochter,  niets aan het toeval overgelaten. Bewakingscamera’s en een alarminstallatie moeten hun voor het ergste behoeden.  Een Oom , die geen echte oom is, maar door iedereen Ome Lex genoemd wordt , neem de taak op zich om de aanwezigen tot ratio op te roepen. Hij preekt  de houding van neutraliteit, van kalmte en van redelijkheid . Alles is terug te brengen tot een algemeen gevoel van angst dat wil hij aan de aanwezigen overbrengen. Maar daar slaagt hij in het geheel niet in. Zeker als blijkt dat het kind des huizes, het  meisje Billie,  plots is verdwenen!  Paniek alom! Als ome Lex dan ook nog eens-  in geen velden  of wegen-  terug te vinden is , heeft menigeen zijn conclusie  getrokken.

Ivo Victoria weet als geen ander te beschrijven wat “angst” met een mens kan doen. Niet alleen het individuele angstgevoel ,maar des te meer  het collectieve angstgevoel  brengt hij, door het  gebruik van beeldspraak en  symbolen,  sterk onder woorden.  De beknotting van het individu, niet enkel in doen en laten, maar vooral  in denken voel je als lezer sterk aan. Ook de dramatische, nefaste gevolgen die deze houding over zowel het  individu als een gemeenschap  afroepen brengt hij haarscherp over.  Daarnaast  laat hij de lezer nadenken over  vragen als  “waarom willen wij elke gebeurtenis kunnen verklaren?”  ,”Waarom kan of mag er geen toeval zijn?”  Met “Gelukkig zijn we machteloos” heeft Ivo Victoria een actuele zedenschets geschreven. Een roman die niet echt gemakkelijk te lezen is . Daarvoor laat de schrijver de lezer te veel zelf invullen.  Ook het zeker niet alledaags te noemen einde voelt moeilijk aan en zal door menige lezer als “te” ervaren worden en  daardoor  - onterecht  - afbreuk doen aan een schitterend geschreven roman.

Lucy Hull is sinds haar afstuderen kinderbibliothecaris in een klein dorp in Missouri, de               Verenigde Staten. Niet dadelijk de plaats noch de functie die haar ouders, vooral haar vader, voor haar voor ogen hadden. Maar al bij al schikt Lucy zich in haar eenvoudige bestaan. Zij geniet van de door haar georganiseerde voorleesuurtjes.  Ze heeft ondertussen een vaste schare trouwe lezertjes! Eentje daarvan is Ian Drake. Ian is een echte leesfanaat, hij leest alles wat hij onder handen krijgt. Een wat speciale jongen, een intelligent, weetgierig kind. Hij is niet alleen slim maar ook sluw. Hij weet volwassenen om zijn vinger te winden. Lucy heeft hij volledig voor zich ingenomen.  Samen met Lucy weet hij het gezag van zijn moeder te ondermijnen. Lucy helpt hem, op haar manier, om de door mama als “verboden te lezen boeken”  toch te ontlenen.  Uit de verhalen die Ian Lucy vertelt verneemt ze ook dat zijn ouders hem hebben aangesloten bij een beweging die zichzelf als doel stelt haar leden op het rechte pad te houden. Zij streven er naar om Ian te laten opgroeien van een kind, met wat speciale trekjes, tot een gezonde heteroseksuele puber en volwassene.  Als Lucy op een morgen Ian gepakt en gezakt in de Bibliotheek aantreft weet hij haar, tegen haar gezonde verstand in, op sleeptouw te nemen dwars door de Verenigde Staten heen.  Terwijl Ian als een vroegwijs kind geniet van deze in zijn ogen “survival”  tocht beseft Lucy gaande weg meer en meer dat zij niet zozeer handelde in het belang van Ian maar dat het voor haarzelf “noodzakelijk” was om eens van op afstand te kijken naar haar eigen leven.

Ik persoonlijk hou van over-the- top verhalen. En deze debuutroman “ De lener” van Rebecca Makkai is er zo een. Geen literaire hoogstandjes, geen prachtig proza maar wel een opeenstapeling van gedachten, feiten, gebeurtenissen die je moet lezen met de ogen van een kind. Doe je dat niet dan  ga je je ergeren omdat het geheel voor een volwassen lezer niet rationeel overkomt en je maar moeilijk kunt aanvaarden dat een 26 jarige vrouw zulk een handelingen zou stellen.  Door je te ergeren zou je ook een veelvoud aan kind- jeugd romans uit de literatuurgeschiedenis mislopen. Het boek is namelijk doorspekt met boekentitels, versjes, kinderrijmen, gedichtjes,…  Waar de schrijfster ook  in geslaagd is, is het komaf maken met vooroordelen over hoogbegaafde kinderen, Russen, intellectuelen, en nog veel meer. Helaas blijft het veelal bij dingen benoemen en levert  het weinig toegevoegde waarde aan het verhaal.

Kort samengevat kan je “De lener” omschrijven als een onschuldig, fantasierijk, amusant, te woordrijk, sterk Amerikaans getint , verhaal over een levenslustige, iets wat te wijze, 10 jarige en een, van een flexibele geest voorziene, jonge vrouw!  Een roman die door de ene de hemel zal in geprezen worden en door een ander verguisd zal worden.  Maar over smaken en kleuren valt er nu eenmaal niet te twisten.