Misschien kan dit boek een wat kinderlijke inslag verweten worden, maar Fitzgerald legt de vertelling in de mond van een pubermeisje en een verstoten geestelijk gehandicapte. Zij plaatst zich alternerend in die figuren en vooral in hun gedachten, hun logica opgebouwd uit onvolledige kennis van de wereld. Vandaar dat er zaken gebeuren waarbij je een wrang gevoel krijgt, maar die misschien toch niet ondenkbaar zijn.

Dit boek laat je in ieder geval meeleven. En je moet toch eens nadenken over hoe normaal het leven is dat wij normaal noemen.

Dit boek heeft mij beangstigd. Als dergelijke redeneringen navolging krijgen, dan dreigen we te vervallen in de fouten van de 20ste eeuw. Een plant of diersoort heeft op zich toch geen waarde (beweert Haring) tenzij die nuttig is voor mensen of toch ook een beetje voor dieren. En als die geen waarde heeft, dan mag die toch verdwijnen! 

Ik denk dat schrijver eens ernstig over waarden  moet gaan nadenken. Zijn stijl is wel vlot en geestig en dus verleidelijk om de kritische kijk te laten vallen. Maar er wordt nogal wat met getallen gegoocheld en hier en daar als het uitkomt een aantal facetten weggelaten, vergelijkingen die geen steek houden als bewijs voorgeschoteld. Het lijkt me een voorbeeld van demagogie.

Een voorbeeldje? Als in Nederland een derde van het oppervlak wordt volgezet met zonnepanelen, dan is Nederland onafhankelijk van andere energiebronnen en mogen die allemaal verdwijnen. Wat niet ter sprake komt is de levensduur van die zonnepanelen. Tijdsbegrip schijnt een absoluut taboe in dit boek.

Ik vind het een af te raden boek, vooral voor jonge mensen tenzij ze het kritisch vaandel hoog houden. En die ene ster, geef ik omdat nul gewoon niet gaat.

De psychologie achter de oorlog is iets dat afstoot en aantrekt. We willen weten hoe men zo ver komt anderen te vermoorden, maar we willen niet geconfronteerd worden met de mogelijkheid dat we het zelf zouden doen. In dit boek wordt je geconfronteerd. Ik had het eigenlijk opgepakt om de 'Nazi en de kapper' van Hilsenrath beter te begrijpen. Ik moet toegeven dat ik Hilsenrath nu beter begrijp. Er zijn zoveel herkenningspunten tussen dat vreemde personage Max/Itzik en de sodlaten die hier aan het woord gelaten worden. 

Of we bijvoorbeeld dieren doden (zelf?) is afhankelijk van het kader waarin we leven, van de waarden die de omgeving hecht aan de dieren en aan het doden ervan. Gaat het over mensen, dan gaat dezelfde psychische benadering optreden. Als de oorlogsomgeving zegt dat sommige mensen minderwardig zijn, een bedreiging vormen, uitgeroeid moeten worden; dat dit uitroeien een goede daad is en dat je door het uitroeien in de groep als volwaardig wordt beschouwd, dan...

Een aanrader, voor wie niet bang is oude vooroordlen te moeten loslaten.

Op zoek naar voorleesbare boeken voor ouderlingen, trof ik dit boek. En het boek trof mij ook, vooral in   het begin. De intrige van het zoeken naar het verleden van ouderen, om meer te weten dan wat zij willen of durven vertellen, sleept je mee. Dit meer weten is geen nieuwsgierigheid, maar een soort bewaren van het verleden. Er gaat immers zoveel verloren.

Het verhaal van Sanne en haar grootmoeders geheim oorlogsverleden, doet me wel wat gezocht aan. Het is een mogelijkheid, maar er blijven waarheidsvraagtekens. Vooral als tegen het einde alle oplossingen, stuk voor stuk, detail per detail worden geëtaleerd. En na de laatste bladzijde blijft de onopgeloste vraag waarom grootmoeder het vuur aan de lont stak. Maar ik heb het wel geboeid gelezen.

[Het wordt geen voorleesverhaal voor Vlaanderen. De oorlogsomstandigheden zijn niet zo herkenbaar voor onze mensen.]