Ook voor dit boek geldt; ramen en deuren dicht, telefoon af, eten en drinken in voldoende mate inslaan, pak de allerbeste zetel van het huis en ga ook deze Val McDermid in één keer lezen. En mocht je het jammer vinden dat je aan de laatste pagina toe bent, lees het boek gerust nog een keer. De buren zorgen wel voor de plantjes en de kat..... ;-)

Aan het begin van De reddingsboot is het alsof je in een slotscène van ‘Titanic’ bent beland. Een groep mensen in een overvolle reddingsboot staart naar de zinkende oceaanstomer en jeremieert over het wel of niet teruggaan om drenkelingen te redden. Maar net als in de film denkt ieder aan zijn eigen hachje. ”Roeien tot je erbij neervalt, of willen jullie soms meegezogen worden, je ondergang tegemoet!” schreeuwt de stuurman. Het is kenmerkend voor de sfeer waarin negenendertig mensen drie weken lang op een krappe 15 m2 in doodsangst op de grote zee ronddobberen. De 57-jarige Charlotte Rogan schreef een imponerende roman, gebaseerd op een waargebeurd scheepsverhaal uit 1841 toen de kapitein besloot twaalf personen overboord te gooien om de overige passagiers te sparen. Het toevoegen van spannende elementen completeert dit ongemeen sterke debuut. Reddingsvesten vereist!

De 22-jarige Grace maakt met haar kersverse echtgenoot een huwelijksreis op de Empress Alexandra. Het luxeschip is minder groot dan de twee jaar eerder gezonken Titanic, maar overdadige grandeur en klassenverschillen zijn eender. Het door haar huwelijk met de jonge bankier Henry verkregen aanzien maakt Grace hooghartig en naïef. Haar wereld van geromantiseerde schijnveiligheid wordt ruw verstoord als de Empress Alexandra door een explosie tot zinken komt. Grace krijgt nipt een plek in een van de weinige reddingsboten, Henry blijft achter. Te midden van doden, drijvend wrakhout en gillende overlevenden probeert het door het lot bijeengebrachte gezelschap, onder de autoritaire leiding van volmatroos Hardie, aan de zuigkracht van het zinkende schip te ontkomen. Redding moet nabij zijn, er is immers een noodsignaal uitgegaan? Maar hulp blijft uit, godvruchtige zegeningen en prediking van Bijbelverhalen door de diaken ten spijt. Het eerst zo rustige weer slaat om en beurtelings hoost men om te overleven. De sanitaire stops zijn gênant, droge opgezwollen tongen en bloederige blaren eisen hun tol. De bedreigingen zitten hem echter niet alleen in lichamelijke ontberingen of de zwaarbeladen boot op een wisselvallige zee, maar vooral in de onderlinge verhoudingen. De al zo alarmerende situatie verergert wanneer men te kampen krijgt met de psychische bijwerkingen van uitdroging: desoriëntatie en hallucinaties. En dan vraagt Hardie wie zichzelf wil opofferen, want de boot is te vol. De rebellerende Ursula en Hannah pikken Hardies tirannieke gedrag niet langer, maar Grace lijkt een geraffineerd spel te spelen in deze hel op zee.

Verwacht geen spectaculaire plotwendingen of een jachtig spanningsveld zoals in doorsneethrillers. De spanning zit hem vooral in wie weet te overleven of wie als volgende ‘het haasje is’. Roddel en achterklap, jaloezie, gemanipuleer en de psychische gevolgen van groepsdruk geven De reddingsboot een waarheidsbevinding mee over de menselijke aard, die als bij toverslag verandert bij tegenslag en rampspoed. Rogan legt het meedogenloos bloot.

De reddingsboot verdient lezers die geduld en rust kunnen opbrengen voor Rogans tienjarige, haast filosofische bouwwerk. Een ware inspiratiebron voor aspirant-schrijvers, want gedurende die tien jaar wist Rogan ‒ binnen de reuring van banen en gezinsleven ‒ zichzelf in het schrijven te bekwamen. Het is billijk om te zeggen dat haar vertelstijl diverse elementen bevat van de eenvoud van Claudel, de filosofie van Márai en de verbeeldingskracht van Martel. In de herfst van haar leven vond Rogan nog een bereidwillige uitgever. Veel spijt zal ‘Little, Brown and Company’ niet hebben van deze literaire tewaterlating.

Hoewel ik deze recensie schreef voor Crimezone.nl (op 24 april 2012), www.crimezone.nl, plaats ik hem ook hier, omdat De reddingsboot geen specifieke thriller maar eerder een literaire roman met spannende elementen is.

“Elke uitgever wil graag zijn eigen stempel op een boekomslag drukken”, aldus De Arbeiderspers bij de introductie van De gebroeders Sisters, het tweede boek van auteur Patrick deWitt. Maar de quasigrimmige afbeelding van de Amerikaanse editie liet men bewust geheel ongemoeid. Een juiste beslissing, want topdesigner Dan Stiles verdient alle lof voor de gemaakte illustratie. Niet alleen vanwege het prachtige ontwerp, maar ook vanwege de naadloze aansluiting bij het verhaal. Ook de lay-out van de hoofdstukken is een lust voor het oog. Maar is de inhoud net zo fraai als de verpakking?

De broers Charlie en Eli Sisters, stoere huurmoordenaars in het Wilde Westen van 1850, nemen louche klussen aan voor de machtige Commodore. Voor deze onhebbelijkheden worden ze rijkelijk beloond, Charlie iets meer dan Eli. Rond de tijd van de Gold Rush trekken veel goudgelukzoekers richting San Francisco, zo ook hun nieuwe prooi Hermann Kermit Warm, die een niet te negeren akkefietje met de Commodore heeft. Maar waarom zet de Commodore zwaar geschut als de gebroeders Sisters in voor een eenvoudig lijkende klus? Charlie, een onverantwoordelijke heethoofd en de moordlustigste van het stel, is mede door zijn drankzucht vrij onvoorspelbaar. De goedhartige Eli, nog treurend over de dood van zijn paard, is uit geheel ander hout gesneden, maar laat zich vanwege knellende familiebanden door Charlie koeioneren. Het aardige is dat hij potentiële slachtoffers voor zijn broer waarschuwt: “Ik verzoek u op uw tellen te passen, mijn broer voelt zich niet goed vandaag”. Hij is oprecht verdrietig als Charlie hem kwetst en zo blij als een kind als deze bij vlagen goedgehumeurd is: “Ik merkte dat ik sentimenteel werd van dit zeldzame vertoon van onschuldig geluk”. Een mooi geval van broederliefde. Hun zwerftocht is een mengeling van bloederig geweld, scherp geplaatste humor en bizarre voorvallen. De broertjes zijn tegen alles opgewassen, maar lijken buitensporige hebzucht en hysterie rondom de goudkoorts te onderschatten.

Het verhaal wordt door Eli verteld. Hij wekt sympathie door zijn oprechte verlangen naar een normaal, geweldloos leven, samen met een nog imaginaire vrouw en kinderen. Eli’s plechtige bewoordingen (want welke boef spreekt over ‘zijn gevoeg doen in een gemakhuisje’?) zijn door DeWitt met een weergaloos mooie knipoog neergezet. We leven mee met Eli’s geestelijke vermoeidheid en Charlies brandewijnziekte, gevilde beren en ander dierenleed, en niet te vergeten: de aperte vreugde na de ontdekking van het tandenpoetsen. De auteur voert fraaie bijpersonages op, een bonte stoet van veelal naamlozen trekt voorbij en over elk karakter heeft DeWitt gedegen nagedacht. De dialogen met donkere ondertoon en spottende humor zijn meesterlijk getimed en stilistisch van hoog niveau. De lezer kan een vergoelijkende glimlach soms niet onderdrukken maar dient voorbereid te zijn op literaire geweldsexplosies als: “Het was een schot in het hoofd, waardoor de achterkant van zijn schedel eraf vloog als een pet in de wind”. Maar de bruutheid verdwijnt net zo snel als ze opkwam en zonder al te veel bombarie gaan de gebroeders Sisters weer over tot de orde van de dag.

De gebroeders Sisters is terecht met nominaties en prijzen beloond. Misschien blijft DeWitt iets te lang in de comfortzone van zijn satirisch-lyrische vertelstijl hangen en de slotfase is discutabel, het zij zo, maar De gebroeders Sisters is een verrukkelijke leeservaring, waarbij complimenten voor de vertalers zeker niet mogen uitblijven. DeWitt componeerde een fraaie, surrealistische ode aan het westerngenre, kunstig verpakt als spannende roman. ‘O Coen Brothers, Where Art Thou?’

Hoewel De gebroeders Sisters geen thriller is, maar meer een spannende literaire roman, schreef ik deze recensie al eerder voor Crimezone (23 maart 2012). www.crimezone.nl

Na “De Reünie” het schitterende thrillerdebuut uit 2004, blijf ik met “Op klaarlichte dag” op mijn honger zitten. Aan spanning is er inderdaad geen gebrek, maar de gebeurtenissen die de auteur in haar verhaal perst, zijn er  echt nogal bij de haren bij gesleurd om, naar mijn mening, aan het vereiste aantal pagina’s te komen. Ook qua  schrijfstijl haalt Simone van der Vlucht niet het niveau van “De Reünie”. Uitdrukkingen als “in eerste instantie” komen stroef over en woorden als “desalniettemin” stammen uit de vorige eeuw. Ergens stelt de auteur dat de beschreven persoon het bijzonder prettig vindt dat anderen rond hem cirkelen als “planeten rond de maan”. Een uitdrukking die blijkbaar aan de aandacht van de correctoren is ontsnapt mits manen meestal rond planeten cirkelen en niet andersom.  Simone wordt blijkbaar omringd door een schare bijzonder vriendelijke recensenten, maar of deze haar een dienst bewijzen met haar zo ongenuanceerd de hemel in te prijzen, is zeer de vraag.

Hugo